Menu

Figurenomloop

Terugblik

De figurenomloop in de poldertoren heeft een korte geschiedenis gehad en een lang verleden.
Tijdens de bouw van de toren heeft de toenmalige bouwmeester van Noordoostpolder, A.D. van Eck van de Directie Wieringermeer (Noordoostpolderwerken), het idee gelanceerd om in de toren een speelwerk aan te brengen. In de bouwcommissie van de toren is het idee indertijd geaccepteerd. Zowel het carillon als de figurenomloop zou worden gemaakt door de Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen (Aarle-Rixtel).

In de 20-ste vergadering van diezelfde commissie op 23 april 1959, wordt volgens de archieven over het speelwerk een laatste opmerking gemaakt. In het verslag van die vergadering staat: “De heer Van Eck deelt mede, dat in het speelwerk verdwijnende schepen en opkomende mensenfiguren de droogmaking zullen symboliseren.
De moeilijkheid is thans iemand te vinden, die de poppen voor dit spel kan vervaardigen. Sindsdien is van het speelwerk niets meer vernomen.

NA DRIEËNDERTIG JAAR

Het vijftig jaar bestaan van de Noordoostpolder in 1992 en het feit dat de gemeente Noordoostpolder in datzelfde jaar 30 jaar bestaat, is aanleiding geweest voor het initiatief om alsnog tot een speelwerk in de toren te komen. Een succesvol initiatief.

Na ruim 33 jaar, nadat een grijze betimmering die de ruimte voor een speelwerk aan de oostkant van de toren afschermde, is weggebroken, werd begonnen met de installatie van een computergestuurde figurenomloop. Op 8 september 1992 is de figurenomloop officieel aan de gemeente aangeboden.

DE FIGURENOMLOOP

De vormgeving van de omloop is anders geworden dan A.D. van Eck in 1959 in gedachten had.
De symbolische betekenis is echter overduidelijk. In zes figuren, waarvan vier gecomprimeerd driedimensionaal en twee enkel vlak, is de ontwikkeling van de oertijd tot heden gestileerd weergegeven. De aluminium figuren zijn beschilderd met weerbestendige lak.
De omlooptijden zijn facultatief instelbaar.

Een helder, duidelijk en beknopt overzicht van dit speelwerk in de Poldertoren

  • Bouw Poldertoren (1957-1959)
  • Resultaat in 1959
    • Het carillon werd gerealiseerd.
    • De figurenomloop niet:
      • Er werd geen geschikte maker voor de poppen gevonden.
      • Plan ging “de ijskast” in.
      • Ingezameld bedrag van ƒ 3615,16 ging als startkapitaal naar de gemeente.
      • Op de plek van de omloop werd een houten schotje geplaatst. (zie foto)
  • Nieuwe poging (1980)
    • Lionsclub Noordoostpolder haalde het plan weer tevoorschijn.
    • Samenwerking met het A.D. van Eck Fonds.
    • Veel sponsoren (zie foto onder) droegen bij, o.a. Waterleiding Maatschappij Overijssel.
    • Petit & Fritsen maakte het speelwerk.
    • Ontwerp figuren: Hans van Brunschot.
  • Realisatie en opening
    • In 1992 (50 jaar drooglegging Noordoostpolder, 30 jaar gemeente) werd de figurenomloop aangeboden aan het gemeentebestuur.
    • 9 september 1992: officiële ingebruikname door premier Ruud Lubbers
  • Defect
    • Door duivenpoep raakt de figurenomloop al snel defect..
      Op maandag 29 maart 2010 is hij, na grondige restauratie, opnieuw in gebruik genomen.
    • Vrij snel daarna was de figurenomloop opnieuw defect
    • Met de renovatie in 2025 wordt hij opnieuw grondig gerenoveerd.

Leeuwarder courant 26-06-1992

This page is restiled with Artificial Intelligence (AI) and optimized for Google.
Not in 1645 words

Duiven nest in figurenomloop

link naar pdf

De figurenomloop bestaat uit :

  • een mammoet
  • een oermens
  • een koggeschip
  • de pionier
  • een maaidorser
  • een fabriek.

De vormgeving van de omloop is anders geworden dan van Eck in 1959 in gedachten had.
De symbolische betekenis is echter overduidelijk.
In zes figuren, waarvan vier gecomprimeerd driedimensionaal en twee enkel vlak, is de ontwikkeling van de oertijd tot heden gestileerd weergegeven. De aluminium figuren zijn beschilderd met weerbestendige lak.
De omlooptijden zijn facultatief instelbaar.

INDUSTRIALISERING

Duidelijk is, dat niet alleen de agrarische bedrijfstak bepalend is geweest voor de ontwikkeling van Noordoostpolder.
In het ruim dertig jarig bestaan van de gemeente zijn nijverheid, industrie en diensten de grootste werkgevers geworden.
Hedendaagse industrie en bedrijvigheid worden in de laatste figuur gesymboliseerd door een gebouw met een schoorsteen.
Moderne techniek wordt aangegeven door twee draaiende landwielen.

DE MAAIDORSER

De landbouw heeft de Noordoostpolder mee groot gemaakt. De betekenis ervan is nog steeds eminent. De maaidorser staat voor de agrarische bedrijfstak, die de basis vormde voor de ontwikkeling van het gebied en die daaraan nog steeds een geweldige bijdrage levert. De gestileerde machine, enkel vlak, heeft een roterende beweging door middel van de haspel. Korenaren completeren de vormgeving en versterken de actie van de maaidorser.

DE PIONIER

Het is in 1992 vijftig jaar geleden dat de eerste spaden in de drassige bodem van de voormalige Zuiderzee zijn gezet. Uit die tijd stammen de pioniers, die de eerste aanzet voor Noordoostpolder hebben gemaakt tot wat het thans is. Met het opnemen van ‘de pionier’ in de figuren- omloop wordt een hommage gebracht aan de mannen en vrouwen van het eerste uur. De pionier beweegt de spade die de moeizame grondbewerking van toen symboliseert.

HET KOGGESCHIP

Symboliek gaat snel. Ooit heeft het Koggeschip de voormalige Zuiderzee bevaren. Een stevig en sterk schip op de ruige wateren van toen. Het Koggeschip siert de toren ook als windwijzer. In de figurenomloop beweegt het schip op en neer vanuit de voetplaat. Daarvoor zijn in tegengestelde richting bewegende golven geplaatst die dat effect nog versterken.

DE MAMMOET

Ooit hebben mammoeten rondgezworven op wat nu het grondgebied van de gemeente Noordoostpolder is. In de ijstijd moet dat het geval zijn geweest. De mammoet in de toren maakt een eenvoudige op- en neergaande beweging vanuit de voetplaat. De verplaatsing van de mammoet wordt daardoor gesuggereerd.

DE OERMENS

In de tijd van de mammoeten moet ook de eerste oermens zijn intrede in het gebied hebben gedaan. Sporen daarvan zijn teruggevonden. Of ze daadwerkelijk op mammoeten gejaagd hebben, is niet duidelijk, waarschijnlijk wel. De knots van de oermens maakt een op-en neergaande beweging en stelt een slaande beweging in de richting van de mammoet voor.

Toevoeging: het speelwerkje van Creil werkt inmiddels weer.

Vandaag is: