Klokkenstoel – Luttelgeest
- Titel: Klokkenstoel
- Plaats: Begraafplaats Luttelgeest
- Materiaal: hout – brons
- Bouw houten klokkenstoel: Houtbouw Lewi
- Geplaatst: 2024
Onder grote belangstelling is vrijdag 3 mei 2024 op de begraafplaats in Luttelgeest de klokkenstoel officieel in gebruik genomen.
Aan Han Tuinhof, timmerman en zoon van bouwbedrijf Lewi, was de eer de klok te laten luiden. Hij heeft, samen met zijn broer Sjoerd en medewerkers, meegeholpen aan ‘alles wat boven de grond staat’.
De bronzen klok van zo’n 500 kilo is afkomstig uit de toren van de St. Jozefkerk in Luttelgeest. Deze kerk werd in 2014 gesloten. Enkele dorpsgenoten namen het voortouw om een eervolle herbestemming voor de klok te vinden. Dat werd de algemene begraafplaats aan de Blankenhammerweg. Er werd een werkgroep gevormd vanuit alle gezindten uit het dorp. Een groep waarin veel bruikbaar talent beschikbaar was, van technisch tekenaar tot bouwvakker en computerdeskundige.
De klok heeft de inscriptie:
St. Jozefklok A.D. 1956
PETIT et FRITSEN ME FUDERUNT.
De klok is gegoten in Aarle-Rixtel.
Klokkenstoelen bekeken
In de aanloopfase zijn er klokkenstoelen bekeken in Friesland en Drenthe. Een grote uitdaging was ook het rondkrijgen van de financiering en de vergunningen. De Klokkenstoelen bekeken gemeente Noordoostpolder heeft hierbij geholpen. Zo is er subsidie ontvangen van het Cultuurfonds Flevoland, Fonds Leefbaar Platteland en van de stichting Beheer voormalig bezit kruisgebouwen. Ook de parochie, de gemeente, de ondernemersvereniging en dorpsbelang Luttelgeest hebben hun bijdrage geleverd.
Houtbouw Lewi kreeg de opdracht toebedeeld. Richtlijnen voor de bouw waren; rechtlijnig vanwege het landschap, onderhoudsarm, hufterproof en passend bij het kapelletje dat tegenover de begraafplaats staat. De stoel is gemaakt van Bilinga hardhout.
Dieper graven
De bouw ondervond tegenslag door weersomstandigheden en ook moest er dieper gegraven worden dan verwacht. Dit had te maken met een eerdere ophoging van de begraafplaats. Al met al heeft het project drie jaar geduurd. Op 28 juni 2023 werd de klok met een hoogwerker uit de kerktoren getild. De klok, gemaakt in 1956, ging vóór de plaatsing eerst nog voor een glasparelstraling naar Urk.
Veel klussen zijn gedaan door een groot aantal vrijwilligers en ondernemers uit het dorp en omgeving. Naast het papierwerk was er las- en snijwerk voor een nieuw juk, bomen rooien en opruimen, schoffelen, betonbekisting demonteren, grond afvoeren, zand aanvoeren en gras inzaaien.
Op verzoek geluid
Voor Han Tuinhof het touw pakte om officieel te luiden deed hij oordoppen in. Dat was – en is – nodig wanneer je onder de klokkenstoel staat. Het geluid galmt als vertrouwd over de begraafplaats en vindt zijn weg in de wijde omgeving. Op verzoek wordt de klok geluid bij uitvaarten en andere gelegenheden, zoals de dodenherdenking op 4 mei.
Bron De Noordoostpolder
Fonds Leefbaar Platteland van provincie Flevoland heeft ruim € 28.000 subsidie verstrekt. De andere helft van het benodigde projectbedrag is opgehaald met sponsoring en bijdragen van onder andere ondernemersvereniging Luttelgeest, gemeente Noordoostpolder, Stichting Beheer Voormalig Bezit Kruisvereniging Noordoostpolder (SBBK) en de Emmaüsparochie.
Seline Steba
26 november 2024,
De Noordoostpolder
Piet Huizinga startte een initiatief voor een klokkenstoel in het dorp: ‘De ziel van Luttelgeest blijft luiden’
Initiatiefnemer Piet Huizinga naast de klokkenstoel op de begraafplaats in Luttelgeest. Foto: Seline Steba
Een gesloten kerk, een vergeten klok. Maar in Luttelgeest laten ze dat niet zomaar gebeuren. Inwoner Piet Huizinga en zijn werkgroep gaan op zoek naar een nieuwe plek voor het bekende geluid. Met een klokkenstoel net buiten het dorp luidt de klok nu weer als vanouds. ‘De klank hoort echt bij ons dorp.’
In april 2024 klonk het vertrouwde geluid van de klok weer door Luttelgeest, maar dit keer vanaf een nieuwe plek: de klokkenstoel net buiten het dorp. Tijdens dodenherdenking werd de klok officieel in gebruik genomen. Een bijzonder moment voor alle bewoners. ‘Het handmatig luiden van de klok, met een touw in plaats van elektrisch, maakt het persoonlijker en authentieker,’ vertelt initiatiefnemer Piet Huizinga trots. De reacties uit het dorp waren hartverwarmend. ‘Het is meer dan een mooie toevoeging aan de begraafplaats. Het verbindt het dorp en houdt een belangrijk stukje erfgoed in stand.’
Idee met draagvlak
Met de sluiting van de St. Jozefkerk dreigde de oude luidklok boven in de toren zijn functie te verliezen. Voor Piet Huizinga was meteen duidelijk dat de klok een nieuwe bestemming moest krijgen: een klokkenstoel, een houten stellage waarin de klok vrij kan luiden. ‘Het geluid van de klok is vertrouwd voor iedereen in Luttelgeest. Dat mocht niet verdwijnen,’ vertelt Piet. Daarom vormde hij in 2022 een werkgroep met een timmerman, een technisch tekenaar en dorpsgenoten die ervaring hadden met vergunningen en regelwerk. Samen trokken ze naar Friesland en Groningen om inspiratie op te doen voor een ontwerp dat perfect bij het dorp zou passen.
Aanvulling
De werkgroep stelde een helder plan op, compleet met technische tekeningen en een ontwerp dat goed in de omgeving zou passen. ‘Het moest functioneel zijn, maar ook een aanvulling voor de gemeenschap,’ legt Piet uit. Het Fonds Leefbaar Platteland van provincie Flevoland verstrekte ruim 28.000 euro aan subsidie. De rest van het projectbedrag kwam van sponsoring en bijdragen van onder andere de gemeente Noordoostpolder en het Cultuurfonds en verschillende lokale stichtingen en verenigingen.
Frisse start
Terwijl de St. Jozefkerk werd omgebouwd tot appartementencomplex, kreeg ook de klok een nieuwe bestemming. In juni 2022 werd de 475 kilo zware klok uit de toren gehaald. ‘Na 70 jaar trouwe dienst was hij wel aan een opknapbeurt toe,’ lacht Piet. De klok werd gereinigd, waardoor hij zijn oorspronkelijke glans terugkreeg. Ondertussen kreeg ook de klokkenstoel zelf steeds meer vorm. Een lokale timmerman, deel van de werkgroep, werkte aan de stevige houten constructie met balken van maar liefst 25 centimeter dik. Het ontwerp van het dak werd geïnspireerd op de lijnen van het kapelletje dat naast de begraafplaats staat. Zodat de klokkenstoel mooi in het landschap zou passen.
Symbool voor Luttelgeest
Het project laat zien hoe krachtig een gedeeld idee kan zijn als je samenwerkt. ‘De klok hoort bij Luttelgeest,’ zegt Piet met trots. De klokkenstoel is niet alleen een fraaie toevoeging, maar een symbool van verbinding en toegankelijkheid voor het hele dorp.
De totale kosten bedroegen € 56.000,-. De subsidie van het Fonds Leefbaar Platteland was € 28.000,- De andere helft werd bijeengebracht door de gemeente Noordoostpolder, het Cultuurfonds, de SBBK, de Stichting Dorpsbelang Luttelgeest, de Emmaüsparochie en de Ondernemersvereniging Luttelgeest.
LEADER
Wie ook een goed idee heeft dat bijdraagt aan het landschap, de leefbaarheid, economie en duurzaamheid van Flevoland komt misschien in aanmerking voor subsidie van LEADER Flevoland. De LEADER-periode duurt tot en met 31 december 2027. Op de site van de provincie staat meer informatie.